Ünite/TEMA: BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN HAYATIMIZDAKİ YERİ
Konu (İçerik çerçevesi):Dijital Ortamlarda Gizlilik ve Güvenlik
Öğrenme Çıktıları:
BTY.5.4.2 Dijital ortamlarda gizlilik ve güvenlik önlemlerini yönetebilme
a) Dijital ortamlarda karşılaşabileceği gizlilik ve güvenlik risklerini belirler.
b) Dijital ortamlarda alabileceği gizlilik ve güvenlik önlemlerini belirler.
c) Dijital ortamlarda bilgi gizliliği ve güvenliğinin temel bileşenlerini ayırt eder.
ç) Dijital ortamda karşılaşılan bir durumu gizlilik ve güvenlik önlemleri açısından değerlendirir. Günlük plan.
SANAL ORTAMDA DİKKAT ETMEM GEREKENLER LİSTESİ
- İnternette sohbet ederken, mesaj panosuna mesaj gönderirken, adınız, soyadınız, adresiniz, telefon numaranız gibi kişisel bilgilerinizi ve kredi kartı numaranızı asla vermeyin.
- Diğer kişilere internette kullandığınız adınızı ya da parolanızı söylemeyin.
- İnternette ailenizle birlikte gezinin. Eğer ailenizin zamanı uygun değilse, ziyaret ettiğiniz siteleri ailenize söyleyin.
- Bir aktiviteye ya da oyuna katılabilmeniz için sitenin çok fazla kişisel bilgiye ihtiyacı yoktur. Bu nedenle gereğinden fazla bilgi vermeyin, gerekirse siteyi terk edin.
- Bazı insanların kötü niyetli olabileceklerini ve çocuk olmadıkları halde çocuk gibi davranabileceklerini unutmayın. Bu nedenle İnternette tanıştığınız kişileri ailenize söyleyin.
- Ayrıca yeni tanıştığınız kişilerden aldığınız mesajları ailenize gösterin ve onların onayı olmadan bu mesajlara cevap vermeyin.
- Ailenize sormadan Internet aracılığıyla hiçbir şey satın almayın ve hiçbir koşulda kredi kartı numarası vermeyin.
- Ailenizle konuşmadan Internet aracılığıyla sorulan sorulara cevap vermeyin. Hiçbir formu doldurmayın ya da hiçbir yarışmaya katılmayın. Ayrıca girdiğiniz sitenin bir güvenlik politikası olup olmadığını kontrol edin ve verdiği bilgilerin başkaları ile paylaşılmayacağı konusunda güvence verip vermediğine bakın. Aksi halde hiçbir şekilde kişisel bilgi vermeyin.
- İnternette hiçbir tartışmaya ya da kavgaya katılmayın. Eğer biri sizinle tartışmaya ya da kavgaya yeltenirse, ona cevap vermeyin ve ailenizi konudan haberdar edin.
- Eğer birisi yapmamanız gereken bir şeyi yapmanızı isterse, ailenize söyleyin.
- Ailenizin onayı olmadan internette tanıştığınız hiç kimseyi aramayın.
- Aileniz yanınızda olmadan ve onaylamadan internette tanıştığınız kimseyle buluşmayın.
- Eğer hoşlanmadığınız bir şeye rastlarsanız ya da ailenizin, sizin görmenizden hoşlanmayacağını düşündüğünüz bir şeye rastlarsanız, geri tuşuna basın ya da oturumdan çıkın.
- Eğer bazı kişilerin çocuklara söylenmemesi gereken bir şey söylediğine rastlarsanız ailenize söyleyin.
- İnternetle ilgili konular hakkında hiçbir şeyi ailenizden saklamayın.
- Eğer birisi size resim gönderir, gitmemeniz gereken bir siteyi ziyaret etmenizi önerir ya da uygun olmayan bir dille konuşmayı önerirse, ailenizi durumdan haberdar edin.
- İnternette tanıştığınız kimseye, ailenizin izni olmadan hiçbir şey göndermeyin.
- Eğer İnternette tanıştığınız birisi size herhangi bir şey gönderirse ailenize söyleyin.
- İnternette iyi bir dil kullanın ve nazik olun.
- Sadece şaka yapıyor olsanız bile kimseyi korkutmayın ya da tehdit etmeyin.
- Ailenizin sizin güvenliğinizi ve sağlığınızı düşündüklerini bilin. Bilgisayar ve internet konusundaki kurallara uyma konusunda ailenizle işbirliği içinde olun ve Internet yüzünden başınıza ne gelirse gelsin ailenize söyleyin.
Güçlü Şifre
Dijital ortamda güvende tutmamız gereken bilgiler vardır. Bu bilgilere bir başkasının erişmesi durumunda ortaya çıkabilecek olumsuzluklar vardır. Bu olumsuzluklara dolandırıcılık, hakaret, sahte evrak düzenleme, veri silme – kopyalama – hırsızlık, banka hesaplarına erişme gibi örnekler verebiliriz.
Kişisel bilgilerimizin bir başkası tarafından ele geçirilmemesi için güçlü ve tahmin edilemeyecek kadar zor şifreler kullanmak oldukça önemlidir.
E-posta kullanıcı adı ve şifresi oluşturulurken de oldukça dikkatli olmalıyız. Kötü niyetli kişi veya kişiler e-posta hesabımızı ele geçirmesi durumunda bizim adımıza başkaları ile iletişim kurabilir ve arkadaşlarımızın güvenliğini tehlikeye atabilirler.
Güçlü Şifre Yazma Kuralları
- 1-Şifreniz en az 8 karakterden oluşmalıdır.
- 2-Noktalama işareti kullanmalıyız. (.!?+* gibi)
- 3-En az bir büyük harf kullanılmalıdır.
- 4-En az bir küçük harf kullanılmalıdır.
- 5-Kolay tahmin edilebilecek ifadeler kullanılmamalıdır. (Doğum tarihi gibi)
- Basit bir kelimenin içerisindeki harf ve rakamları değiştirerek şifrenizi oluşturabilirsiniz.
Örneğin;
B harfi yerine 8 rakamı
S harfi yerine 5
g harfi yerine 9
O harfi yerine 0
i,l harfleri yerine 1 - Şifrenize mutlaka, rakam, büyük-küçük harf ve bir sembol ekleyin.
Örneğin; Bilgisayar -> 81LG1S@y@r şeklinde yazarak şifrenizi güçlü hale getirebilirsiniz. - Şifre belirlerken unutmayacağınız bir cümleden yola çıkabilirsiniz.
Örneğin; sevdiğiniz bir şarkıda geçen ya da bulduğunuz yeni cümleyi şu şekilde kullanarak şifrenizi oluşturabilirsiniz: “Bugün bayram erken kalkın çocuklar” -> 8uGüN.8@YR@M! - Belirli bir güvenli parola oluşturduktan sonra farklı siteler ve e-posta adresleriniz için kullandığınız siteye özel olarak ek sembol harf ya da sayı ekleyin.
Örneğin; belirlediğiniz güvenli parola 81LG1S@y@r olsun.
e-posta adresinizde kullanacağınız şifre 81LG1S@y@rmail
Sosyal medyada kullanacağınız şifre 81LG1S@y@rinsta
Şifre Oluştururken Yapılmaması Gerekenler
- Sözlükten alınan bir sözcüğü olduğu gibi kullanmayın.
Örneğin; bilgisayar kelimesini olduğu gibi kullanmayın. - Hiçbir özel kimlik bilgisi kullanmayın.
Örneğin; ad-soy ad, okul numarası, doğum yılı, telefon numarası. - Kolayca tahmin edilebilecek bir parola kullanmayın.
Örneğin; okulun adı, sevdiği evcil hayvanının adı, doğum yeri, tuttuğu takımın adı
Şifre Güvenliği İçin Dikkat Edilecek Hususlar
- Parolanızı düzenli olarak en az 6 ayda bir değiştirin.
- Arkadaş listenizi ve bilgisayarınızı koruyun.
- Başkasının evindeki, okuldaki ya da internet kafedeki bilgisayarlarda “Beni Hatırla” seçeneğini kullanmayın.
- İşiniz bitince ya da bilgisayardan uzaklaşacağınız zaman oturumunuzu kapatmayı unutmayın.
- Şifrenizin başkası tarafından kullanıldığını düşünüyorsanız güvenli doğrulama yolları ile şifrenizi sıfırlayın
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder