5- 5. Hafta

Ünite/TEMA: BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN HAYATIMIZDAKİ YERİ

Konu (İçerik çerçevesi):Yapay Zekâda Temel Kavram ve Özellikler

Öğrenme Çıktıları:

BTY.5.1.4 Yapay zekâ ile ilgili temel kavramları ve özellikleri sorgulayabilme

a) Yapay zekâ ile ilgili temel kavram ve özelliklere ilişkin merak ettiği konuları tanımlar.

b) Yapay zekâ ile ilgili temel kavram ve özellikleri hakkında sorular sorar.

c) Yapay zekâ ile ilgili temel kavram ve özellikleri hakkında bilgi toplar.

ç) Yapay zekâ ile ilgili temel kavram ve özellikleri hakkında toplanan bilgilerin doğruluğunu değerlendirir.

d) Yapay zekânın olası etkilerine ilişkin topladığı bilgiler üzerinden çıkarım yapar. Günlük plan.

YAPAY ZEKA (AI: Artificial Intelligence)

Yapay zeka: İnsanların düşünme ve öğrenme yeteneğini taklit eden bilgisayar sistemleridir. Örnek: Sesli asistanlar (Siri, Alexa), çeviri programları, akıllı robotlar, yüz tanıma

Doğal zeka: insanın düşünme, öğrenme ve sorunları çözme yeteneğidir.

Doğal Zekâ (İnsan)	Yapay Zekâ (Makine)
Doğuştan vardır	İnsanlar tarafından yapılır
Duyguları vardır	Duyguları yoktur
Kendi başına düşünebilir	Verilen kurallara göre çalışır
Hata yaparak öğrenir	Verilerle öğrenir
Hayal kurabilir	Hayal kuramaz

Makineler Düşünebilir mi? Cahit ARF

 

 

Çin Odası Deneyi

Rhodes Scholar John Searle, makinelerin gerçek bir zekâsının olamayacağını göstermek için Çin Odası Düşünce Deneyini öne sürmüştür. Bu deneye göre, bir oda içinde hiç Çince bilmeyen biri olduğu düşünülür. Odada bir de talimatlar kitabı vardır. Odanın dışındaki kişi, içerideki kişiyi görmeden ona kapının altından Çince mesajlar iletir. İçerideki kişi mesajların anlamını bilmeden yalnız şekillere bakarak ve talimat kitabındaki yönergeleri takip ederek mesaja uygun yanıtları iletebilir. Odanın dışındaki kişi Çince bilen bir kişiyle sohbet ettiğini düşünür. Ama içerideki kişi sohbetten hiçbir şey anlamayacaktır. Searle bu düşünce deneyiyle makinelerin zekâyı iyi bir şekilde taklit edebileceklerini ama bu durumun onları gerçekten zeki yapmayacağını öne sürmüştür

Yapay Zekânın Temel Özellikleri:

📚 Öğrenme: Deneyimlerden yeni şeyler öğrenir. Youtube önerileri. Dil öğrenme uygulamaları

🧭Karar verme: Verilere göre seçim yapabilir. Navigasyon Alışveriş önerisi

🧩Problem çözme: Karşılaşılan sorunlara uygun çözümler üretebilir. Robotik

💬İletişim: İnsan dilini anlayabilir ve cevap verebilir. Sesli asistanlar

🔄Uyum sağlama: Yeni durumlara uyum sağlayabilir, kendini geliştirebilir. Oyun zorluk seviyesi, kişiselleştirilmiş öneriler.

Yapay Zekâ ile ilgili Temel Kavramlar:

📊 Veri: Yapay zekânın öğrenmesi için kullanılan bilgiler (metin, resim, sayı). yazı, sayı..

🔢 Algoritma: Bir problemi çözmek için izlenen adımlar. yemek tarifi, matematik işlemleri

🧠 Makine Öğrenmesi: Bilgisayarların verilerden öğrenme yöntemi. Netflix önerileri, youtube videoları

🤖 Robotik: Yapay zekânın robotlara uygulanması. fabrika ev robotları

💬 Doğal Dil İşleme (NLP): İnsan dilini anlama ve cevap verme. Google translate, chat botları

Yapay Zekânın Kullanım Alanları:

✅ Toplum için Fayda

• Daha kolay ve erişilebilir eğitim.
• Daha güvenli ulaşım ve trafik yönetimi.
• Daha iyi sağlık hizmetleri ve teşhis imkânı.
• İşlerin hızlanması ve zaman tasarrufu.
• Engelliler için destek teknolojileri.

❌ Riskler

• İnsan emeğinin azalması, iş gücü kaybı.
• Yanlış bilgi üretme veya yanlış kararlar.
• Etik sorunlar (gizlilik, adalet).
• Bağımlılık ve sosyal ilişkilerde azalma.
• Kötü niyetli kişilerin suistimal etmesi.